Drie centimeter ijs en de koorts slaat toe
Van onze verslaggeefster Tynke Landsmeer

NOORDLAREN - Altijd ging de primeur naar Veenoord, maar maandag was het eindelijk de beurt aan Noordlaren. Een oude giertank, drie dagen vorst en ze hadden drie centimeter ijs. Gezellig baantje, oordeelde het peloton. En nu is het wachten. 'De tocht komt altijd onverwacht.'

Hulzebos: 'Tien dagen vriezen en we staan om drie uur 's nachts weer met zijn allen in de kooi'

Ploegleider Piet Kleine was juist met twee collega's per auto de Elfstedenroute aan het verkennen toen om elf uur 's ochtends de mobiele telefoon ging. 'Marathon in Noordlaren', zo was de mededeling. Razendsnel werden rijders en verzorgers gemobiliseerd om aan het einde van de middag aan de eerste marathon op natuurijs deel te nemen.

Voor het eerst in vijftien jaar ging die primeur overigens niet naar het Drentse Veenoord maar naar het Groningse Noordlaren. Op de ondergespoten skeelerbaan van ijsvereniging De Hondsrug was met behulp van een oude giertank in drie dagen tijd een ijslaag van drie centimeter aangebracht. Juist genoeg om concurrent Veen oord voor te blijven.

Voorzitter van de ijsclub Jan-Geert Veldman kon het zelfs 's middags nog maar moeilijk geloven. Nachten had hij wakker gelegen om alles in het dorp in gereedheid te brengen. 'Ik heb er echt even om moeten janken', zei hij. 'Ik had dit nooit verwacht. Volgend jaar zullen we nog harder aan de slag moeten, want Veen oord zal er alles aan doen om de primeur weer terug te krijgen.'

Dat zal geen gemakkelijke opgave worden. Na afloop was iedereen het erover eens dat de nieuwe locatie een stuk attractiever was dan zijn voorganger. Een gezellig baantje, omkleedruimtes voor de rijders in basisschool De Rieshoek en geen sintels die de rijders het schaatsen belemmerden zoals vorig jaar in Veenoord nog wel het geval was.

Bovendien was er ook voor de vrouwen een primeur. Zij mochten in het voorprogramma aantreden. Jenita Hulzebosch won met overmacht. 'Laat het maar mooi een paar weken vriezen', zei de Nederlands kampioene van de vijf kilometer. 'Pas half februari zijn er weer World Cups.'

Bij de mannen won Kurt Wubben. Tot zijn opluchting had de technisch tekenaar bij zijn aanstelling een clausule in het contract laten opnemen. 'Als er natuurijs is, ben ik weg', had hij zijn werkgever verzekerd. Zonder aarzelen pakte hij daarom na het verlossende telefoontje zijn spullen en vertrok richting het noorden waar de schaatsgekte inmiddels in alle hevigheid was losgebarsten. Zes tv-wagens, diverse radiostations, landelijke en regionale dagbladen en drieduizend toeschouwers stonden langs de 333 meter lange ijsbaan.

Zijn werkgever zal de komende dagen vermoedelijk weinig van Wubben te zien krijgen. Behalve de natuurijsgekte begint vandaag in Assen ook de Greenery Six, een marathonwedstrijd over zes dagen. Daar was gisteren overigens nauwelijks nog animo voor. 'Direct afblazen', zei Erik Hulzebosch. 'Dat is het beste.'

Voorzitter van de rijdersraad Henk Angenent, winnaar van de laatste Elfstedentocht, beaamde dat. 'Zodra het vriest wil iedereen naar buiten om tochten te rijden. Dat is toch het mooiste.' Dat de organisatie van de Zesdaagse de toezegging heeft van de KNSB dat de wedstrijden gewoon zullen plaatsvinden heeft volgens Angenent weinig waarde. 'Die afspraken zijn gemaakt met het oude bestuur, dus eigenlijk is er niks geregeld.'

Het zal bovendien moeilijk zijn de rijders te overreden binnen te blijven. In de vrieskou viel zelfs het woord Elfstedentocht alweer. 'Waarom niet', zei Hulzebosch. 'Nog tien dagen vriezen en we staan om drie uur 's nachts weer met zijn allen in de kooi.' Piet Kleine: 'We zijn nu alweer bezig de route te verkennen. De tocht komt altijd onverwacht.'

Tot opluchting van de organisatie van de Zesdaagse waait het daarvoor echter nog te hard. Enkele vijvers mogen inmiddels zijn dichtgevroren, de grote wateren en kanalen liggen allemaal nog open. Chantal Oostvogels, woordvoerster van de Greenery Six: 'Ik begrijp best dat de schaatsers anders niet te houden zijn. Ik zal bidden voor veel wind.'

Die onderlinge strijd ging volledig aan de voorzitter van de ijsvereniging in Noordlaren voorbij. Voor hem is het schaatsseizoen nu al geslaagd. Veldman: 'Eerst hadden we al de organisatie van de Giro, nu de eerste marathon. Straks gaan we de Elfstedentocht naar Groningen halen.'